Natuurwijnen

Natuurwijnen

In Nederland wordt door wijnboeren veel biologisch gewerkt, maar ik ken slechts drie makers van natuurwijnen: Ron Langeveld van wijngoed Dassemus (Chaam), Huib Overmars van wijngoed de Oude Waalstroom (Hurwenen, bij Zaltbommel) en Peter Pelzer van Domein Aldenborgh (Eys, Zuid-Limburg). VieVinVjenne bij Almelo blijkt ook natuurwijn te maken, daar moet ik snel eens gaan kennismaken. Als je ze kent, hoor ik het graag.

Wat zijn natuurwijnen?

Dat is niet gedefinieerd en er is dus ook geen certificering van natuurwijn, maar we kunnen een eind komen met omschrijvingen. Er wordt gesproken van natural wine, wilde wijn, ‘raw’ wine of vin naturel.
De makers van natuurwijnen zetten zich af tegen de conventionele wijnen. Aan deze laatste worden allerlei stoffen toegevoegd (of onttrokken), maar daarop hebben we geen enkel zicht omdat dat niet vermeld wordt op het etiket. Het zou een revolutie in de wijnwereld worden als dit verplicht zou worden.

Nooit gaat het om massaproductie, altijd om kleine bedrijven. Je hebt biowijnen, biodynamische wijnen en er bestaan vele duurzaam werkende wijnboeren. Dan zijn er de orange wines, die bijna zonder ingrepen ‘ontstaan’ en waarvan er in Nederland ook enkele worden gemaakt. Sinds zo’n jaar of 15 zijn de ‘natuurwijnen’ sterk in opkomst. Er zijn restaurants en wijnbars die alleen natuurwijnen schenken.
De maker van een natuurwijn gaat veel verder dan een biowijnboer. Biodynamisch komt er dichterbij, maar een natuurwijnboer volgt niet noodzakelijkerwijs de maankalender, zoals zijn b.d.-collega’s: het is niet verplicht.

Natuurwijnen, ik vind ze heerlijk en super-interessant!

Wat ik zeker weet, is dat de makers van natuurwijnen zonder uitzondering mensen zijn die respectvol met de aarde om willen gaan. Niet alleen met de bodem van hun wijngaard, maar veel breder. Hun respect betreft ook alle bloemen en kruiden (‘onkruid’!), de insecten en de kleine en grote dieren rond het bedrijf. De gehele leefomgeving met de mensen die er leven behoort daartoe. Deze wijnboeren willen de aarde een stukje mooier achterlaten aan de volgende generaties.
Vast de reden voor de goede klik die ik met deze mensen heb!

Wijn voor de open minded

Voor een natuurwijn moet je openstaan voor iets nieuws, je moet onbevooroordeeld zijn en enigszins avontuurlijk aangelegd (net als Vinaventura😊). Om te beginnen kiezen de makers van deze wijnen vaak voor afwijkende, artistieke etiketten, maar oké, dat is buitenkant. Schenk je echter een natuurwijn in, dan zie je ook meestal iets anders dan je zou verwachten. De wijn is een beetje troebel, de wijn heeft veel depot, de ‘witte’ wijn is best donker, enz.. Dan ga je ruiken en proeven: ook anders, afwijkend van de doorsnee wijn, stuivend, verrassend. Ze hebben een grote kracht, een concentratie van geuren en smaken. Die zijn namelijk niet afgezwakt door toevoegingen, bewerkingen, klaring of filtering. Je proeft pure wijnen, de pure smaak van de druiven en de bodem waarop ze zijn gegroeid.
Dat kan even wennen zijn. En zeker voor de geoefende wijnproever. Als onbevangen beginner ben je hier in het voordeel.

Wanneer is een wijn een natuurwijn?

Natuurwijn is geen beschermde naam, dus wanneer is een wijn een natuurwijn?
Om enigszins een bescherming aan de naam natuurwijn te bieden, hebben organisaties van makers van natuurwijnen gedragsregels en criteria opgesteld waaraan zij zich willen houden. Hoewel natuurwijnmakers helemaal niet van regels houden. En het moét dus niet. Eigenlijk zijn er geen regels. Maar onderstaande punten zijn wel gemeengoed.

  • In de wijngaard wordt niet gespoten met herbiciden, insecticiden en fungiciden. Kunstmest wordt niet gebruikt, alleen natuurlijke stoffen als mengsels van planten.
  • De druiven worden biologisch of biodynamisch verbouwd.
  • De druiven worden met de hand geoogst.
  • In de kelder wordt niets toegevoegd aan de wijn.
  • Spontane vergisting. Er wordt geen gekweekte gist toegevoegd. De van nature aanwezige gisten zorgen spontaan voor de vergisting: een ‘wilde’ vergisting.
Om een natuurwijn te maken, grijpt de wijnmaker dus zo min mogelijk in. Alles draait om een zorgvuldig bewaard natuurlijk evenwicht in het bodemleven. De wijngaard ziet er zeer weelderig uit, want er groeit van alles tussen de wijnstokken en de ranken worden ook minder gesnoeid. Sommige wijnboeren ploegen zelfs niet, omdat ook dat het evenwicht in de bodem verstoort.

In de wijnkelder betekent het dat er geen zuur, suiker, tannine of kleurstof wordt toegevoegd. De wijnmaker voegt zeker geen gisten toe: de van nature aanwezige wilde  gisten doen het werk. Hij maakt geen gebruik van enzymen en bacteriën; hij filtert en klaart de wijn niet. Sulfiet wordt in slechts heel kleine hoeveelheden toegevoegd en vaak ook helemaal niet.
Houten vaten, worden deze ook niet gebruikt? Soms wel, maar geen nieuwe omdat die te veel smaak afgeven aan de wijn en daardoor het natuurlijke karakter te veel beïnvloeden.

Als wijnmaker moet je uiterst hygiënisch te werk gaan, want het bijsturen van foutjes in de smaak is er niet bij. En als je geen of nauwelijks sulfiet gebruikt, moet je ontzettend goed letten op de ontwikkeling van de wijn, vooral als hij gebotteld is. Sulfiet zorgt ervoor dat een wijn niet oxideert of bederft. Een natuurwijn is een versproduct. De wijn moet van zichzelf voldoende zuiver zijn en tannines, zuren of suikers hebben om de houdbaarheid te kunnen garanderen.
Natuurwijnen van een wijnboer variëren van jaar tot jaar. Omdat hij niet ingrijpt en de natuur zijn gang laat gaan, is de smaak niet constant maar elk jaar een verrassing. Soms valt dat tegen, maar soms ontstaan er fantastische wijnen.

Waar in Nederland kun je natuurwijnen proeven / kopen?

Ga mee naar een van mijn excursies naar wijnboeren die natuurwijnen maken:
–  maandag 24 mei (2e paasdag) naar wijngoed Oude Waalstroom (bij Zaltbommel)
–  zaterdag 21 augustus naar wijngoed Dassemus (bij Chaam)

Het aantal winkels en importeurs gespecialiseerd in natuurwijnen is groeiende. Omdat de term niet afgebakend is, verkopen deze zaken vooral ‘zo natuurlijk mogelijk gemaakte wijnen’. Op hun websites kun je nog veel meer informatie vinden over natuurwijnen.

Hierbij aangesloten zijn Delicroatia, Wilde Wijnen, Vinatura, Bolomey, Bruutwijn, De Wijnvriend, Vaime Wines, Vinum Naturale, Winestories, Yanfloryn, Daxivin en Zuiver Wijnen.

Zo help je kleine wijnondernemers de crisis door

Zo help je kleine wijnondernemers de crisis door

De horeca heeft het zwaar. Kleine wijnboeren leveren aan de horeca – die inkomsten vallen nu weg. Je kunt Nederlandse wijnboeren een steuntje in de rug geven door eens een doos wijn bij hen te bestellen. Hier zijn wat tips:

 

Grape District trekt zich de grote problemen van hun kleine wijnboeren aan en verkoopt een steunpakket. Inclusief video met een persoonlijk verhaal van elke boer. Gratis verzending in NL.
https://www.grapedistrict.nl/support-kleine-wijnboeren-box.html

  • Koop een tegoedbon bij Vinaventura voor een Nederlandse wijngaardexcursie!
    Gewoon mailen naar info@vinaventura.nl

Het Nieuwe Wijnreizen

Schilderij

Schilderij

Ik wens jullie een mooi en gezellig jaar en ik hoop van harte dat de plannen die jullie gemaakt hebben door kunnen gaan. Dat heel 2021 een stijgende lijn mag hebben! En – het heeft meer betekenis dan ooit – ik drink op jullie gezondheid! Op jullie, die massaal je aanmelding van 2020 hebben doorgezet naar 2021, hartstikke fijn! Natuurlijk hoop ik van harte dat we elkaar dit jaar weer zien.

Het nieuwe wijnreizen: net zo leuk, voelt beter!
Het ongebreidelde overal-altijd-maar-naartoe-reizen, dat moeten we niet meer willen. De reiswereld zal van massatoerisme naar een kleinschaliger, gespecialiseerde manier van reizen van hoge kwaliteit over moeten gaan. Reizen met aandacht voor de plek waar je verblijft en met minder verplaatsingen. Corona versnelt dit proces. En buitenlucht is een belangrijk punt geworden.

WandelingBlauwe lucht

Hoe het was
De koers die ik met mijn wijnwandelreizen al 21 jaar vaar is die van kleinschaligheid. Altijd al ging het om het leren kennen van een klein gebied. Genieten van het lekkers en moois dat er ter plaatse is. De groepen waren klein, gemiddeld 8-9 personen. Ook waren we altijd al veel buiten: wandelend door de natuur, op bezoek in de wijngaard of rustend met een drankje op een terras. In voorjaar, zomer en nazomer, als het weer op zijn mooist is: dan wil je  toch buiten zijn! Vele bestemmingen waren te bereiken met de auto of trein; een aantal beter per vliegtuig. Heerlijk om, als in Nederland de herfstregens zijn begonnen, nog een weekje naar het zonnige zuiden te gaan! Maar in de loop van de jaren begon er met die vliegreizen iets te wringen en ik ging mij er steeds ongemakkelijker onder voelen. Kon ik mij er nog wel in vinden om voor een weekje weg het vliegtuig te pakken? Hoe hard was het eigenlijk nodig? Er zijn toch waanzinnig mooie wijngebieden dichterbij?

Wandelen

Wijnwandeling in Nederland

Hoe het wordt
Het kan altijd beter! De richting waarin ik Vinaventura verder wil ontwikkelen is steeds meer die van duurzaamheid. De verste reis – Zuid-Afrika – is uit het programma en ook de verre bestemmingen in Europa ga ik de komende jaren afbouwen. Dichter bij huis, minder vliegen. Meer bestemmingen die per trein of auto (carpoolen!) bereikbaar zijn.
Minder verplaatsingen, dat betekent ook: eerder standplaatsreizen dan trektochten. We verdiepen ons nog meer dan voorheen in een klein gebied, met veel aandacht voor de wijnen en andere streekproducten, maar zeker ook voor de bewoners, de mensen die voor al deze heerlijkheden zorgen. Oog voor de tradities van het gebied is vanzelfsprekend, evenals respect voor het specifieke karakter van het landschap, van de natuur. De arrangementen moeten gemakkelijk te bereizen zijn. Wellicht is een rustdag in het midden van de week een idee. Kortere arrangementen in het buitenland; wijnweekends en -excursies naar de mooiste Nederlandse wijngaarden.

Tapas

Borrelplank

 

 

 

 

 



Streekproducten uit Schouwen-Duiveland en de Karst, Slovenië. 

Corona, afstand en frisse lucht
De door de Vinaventura-fans zo gewaardeerde gezelligheid en vertrouwdheid hoeven niet te lijden onder het feit dat we meer afstand zullen moeten houden dan we gewend waren tijdens de reizen. Daar zijn we inmiddels wel aan gewend geraakt.
Buiten zijn, dat zullen we zo mogelijk nòg meer doen dan voorheen. Dat is goed te organiseren met wijnproeverijen en etentjes. Geen probleem!
Laten we het glas heffen op een mooi en gelukkig 2021, met vele gezellige momenten!

Els Groot

Nieuwe wijnexcursies
In de afgelopen weken heb ik een aantal leuke nieuwe wijnbedrijven bezocht: de Reestlandhoeve opde grens van Overijssel en Drenthe en Aan de Breede Beek, bij Nijkerk. Allebei een excursie waard! 
Zie ik je op een van de excursies dit jaar? Je kunt je aanmelden!

Tips voor beginnende wijnliefhebbers

Tips voor beginnende wijnliefhebbers
  • Maak foto’s van geproefde wijnen. Of nog beter: leg een schriftje aan met gedronken wijnen. Noteer naam, jaar en je bevindingen. Hoe was de kleur, de geur, de smaak? En waar heb je hem bij gedronken (of met wie)?
  • Bezoek wijnproeverijen. Wijnzaken geven met enige regelmaat een proeverij. Ga naar de winkel, zeg dat je graag hoort wanneer ze een wijnproeverij organiseren.
  • Als je in de wijnwinkel geen idee hebt welke wijn je moet kiezen, vraag dan om een biologische / biologisch-dynamische wijn. Dan heb je in ieder geval een zuivere wijn!
  • Nog een voor in de winkel. Weet je van jezelf of je van krachtige of juist van lichte, fruitige wijnen houdt? Vertel dat de wijnhandelaar, daar kan hij/zij zeker iets mee.
  • Vaar niet blind op scores, punten of medailles, die zeggen niet altijd iets. Zeker niet over jouw smaak.
  • Realiseer je dat bourgognes, bordeaux en barolo’s dure wijnen zijn. Er zijn zoveel andere wijnen die betaalbaarder zijn en ook erg lekker. Bijvoorbeeld uit Portugal, Zuid-Italië, Languedoc (Pays d’Oc). En probeer de Nederlandse wijnen!
  • Koop een wijnboek, er zijn hele leuke. Omfietswijngids van Nicolaas Klei, de Grote Hamersma van Harold Hamersma, de boeken van Onno Kleyn. Een enorm leuk wijnboek is Van Rank tot Drank van Jens Prieuwe. Tweedehands verkrijgbaar. Veel mooie foto’s, duidelijke uitleg, lekker leesbaar. Als je het uit hebt, kun je zelf wijn maken 😊
  • Laat je niet beïnvloeden: over smaak valt niet te twisten! Leer vooral je eigen smaak kennen.